Wiedza

Bielik i PLLuM — polskie modele AI w firmie i urzędzie

Dwa polskie modele językowe (polskie LLM), dwa różne cele. Bielik (Fundacja SpeakLeash i ACK Cyfronet AGH) to model ogólny na licencji Apache 2.0; PLLuM (konsorcjum HIVE AI pod kierunkiem NASK) to rodzina modeli dla administracji i języka urzędowego, częściowo na licencjach otwartych. Oba można uruchomić w serwerowni organizacji — poniżej licencje, rozmiary, sprzęt, wdrożenia i jak je włączyć przez PROXY:AI bez własnego GPU. Stan na 3.10.2026

2polskie modele

Apache 2.0licencja Bielika

4–70 mldparametrów PLLuM

3.10.2026stan danych

01 / 08

Czym są Bielik i PLLuM

Polskie modele językowe powstały, bo modele globalne gorzej radzą sobie z fleksją, słownictwem urzędowym i realiami prawnymi Polski. Oba projekty są otwarte — wagi modeli można pobrać i uruchomić we własnej infrastrukturze — ale różnią się celem, licencją i tym, kto za nimi stoi

Bielik

Model ogólnego przeznaczenia Fundacji SpeakLeash, trenowany na superkomputerach ACK Cyfronet AGH (Helios, Athena). Rodzina od 1,5 mld do 11 mld parametrów, wersja 11B v3 od stycznia 2026, Bielik‑PL z polskim tokenizerem od kwietnia 2026. Licencja Apache 2.0 — użycie komercyjne bez opłat

PLLuM

Rodzina modeli konsorcjum HIVE AI (NASK — lider, Politechnika Wrocławska, IPI PAN, IS PAN, OPI, Uniwersytet Łódzki, COI, ACK Cyfronet AGH), finansowana przez Ministerstwo Cyfryzacji. Rozmiary 4, 8, 12 i 70 mld parametrów; w maju 2026 udostępniono 11 wariantów (bazowe, instrukcyjne, dialogowe) na licencjach dopuszczających użycie komercyjne; starsze warianty „‑nc” tylko niekomercyjnie

Co je łączy

Trening na polskich tekstach (PLLuM: m.in. Monitor Polski, Dziennik Ustaw, stenogramy sejmowe), dokumentacja wymagana przez AI Act dla modeli ogólnego przeznaczenia, dostępność na Hugging Face i w Ollama, możliwość uruchomienia on‑premises

Czego nie robią same

Model to nie system: nie ma w nim polityk dostępu, maskowania danych, rejestru zapytań ani odpowiedzi z dokumentów organizacji z cytatem. To daje warstwa nad modelem — brama i środowisko pracy (sekcje 05 i 06)

02 / 08

Bielik czy PLLuM — porównanie

Siedem kryteriów · stan na 3.10.2026Dane z kart modeli i komunikatów twórców

Kryterium

Bielik

PLLuM

Kto tworzy

Fundacja SpeakLeash + ACK Cyfronet AGH; społeczność open source

Konsorcjum HIVE AI pod kierunkiem NASK; finansowanie Ministerstwa Cyfryzacji (ok. 39,5 mln zł w trzech transzach)

Cel

Model ogólny: rozmowa, streszczanie, klasyfikacja, pisanie — także poza administracją

Język urzędowy i prawniczy, pisma, upraszczanie języka, scenariusze RAG (odpowiedzi z cytatem z dokumentów) dla administracji

Rozmiary

1,5B · 4,5B · Minitron 7B · 11B (v3, Bielik‑PL)

4B · 8B · 12B · 70B (plus modele badawcze 8x7B‑nc, 24B od zera, Polstral 24B)

Licencja

Apache 2.0 — wszystkie wersje, użycie komercyjne bez opłat

Zależnie od wariantu: Apache 2.0, licencja Llama 3.3 albo CC BY‑NC 4.0 (tylko niekomercyjnie) — sprawdzać per model

Gdzie działa

chat.bielik.ai, aplikacje partnerów (m.in. InPost), wdrożenia komercyjne przez integratorów

mObywatel (asystent od 31.12.2025), Ministerstwo Cyfryzacji, Gdynia (wyszukiwarka miejska i BIP), Poznań (wsparcie urzędników), PLLuM Chat

Sprzęt

Od laptopa (1,5B) do jednej karty 24 GB (11B); Minitron 7B na karcie 6–8 GB

4B–12B na jednej karcie; 70B wymaga serwera z kilkoma kartami lub operatora

Dla kogo

Firmy i urzędy, które chcą jednego modelu do wielu zadań bez ograniczeń licencyjnych

Urzędy i podmioty publiczne pracujące na pismach i przepisach; firmy po sprawdzeniu licencji wariantu

Licencje i rozmiary zmieniają się z każdą wersją — przed wdrożeniem sprawdzić kartę konkretnego wariantuŹródła w sekcji 07

Kryterium	Bielik	PLLuM
Kto tworzy	Fundacja SpeakLeash + ACK Cyfronet AGH; społeczność open source	Konsorcjum HIVE AI pod kierunkiem NASK; finansowanie Ministerstwa Cyfryzacji (ok. 39,5 mln zł w trzech transzach)
Cel	Model ogólny: rozmowa, streszczanie, klasyfikacja, pisanie — także poza administracją	Język urzędowy i prawniczy, pisma, upraszczanie języka, scenariusze RAG (odpowiedzi z cytatem z dokumentów) dla administracji
Rozmiary	1,5B · 4,5B · Minitron 7B · 11B (v3, Bielik‑PL)	4B · 8B · 12B · 70B (plus modele badawcze 8x7B‑nc, 24B od zera, Polstral 24B)
Licencja	Apache 2.0 — wszystkie wersje, użycie komercyjne bez opłat	Zależnie od wariantu: Apache 2.0, licencja Llama 3.3 albo CC BY‑NC 4.0 (tylko niekomercyjnie) — sprawdzać per model
Gdzie działa	chat.bielik.ai, aplikacje partnerów (m.in. InPost), wdrożenia komercyjne przez integratorów	mObywatel (asystent od 31.12.2025), Ministerstwo Cyfryzacji, Gdynia (wyszukiwarka miejska i BIP), Poznań (wsparcie urzędników), PLLuM Chat
Sprzęt	Od laptopa (1,5B) do jednej karty 24 GB (11B); Minitron 7B na karcie 6–8 GB	4B–12B na jednej karcie; 70B wymaga serwera z kilkoma kartami lub operatora
Dla kogo	Firmy i urzędy, które chcą jednego modelu do wielu zadań bez ograniczeń licencyjnych	Urzędy i podmioty publiczne pracujące na pismach i przepisach; firmy po sprawdzeniu licencji wariantu

03 / 08

Gdzie już działają

Oba modele wyszły z laboratorium. Poniżej wdrożenia potwierdzone publicznie przez twórców — bez przykładów, których nie da się sprawdzić

mObywatel — PLLuM

Od 31.12.2025 asystent w aplikacji odpowiada na pytania o sprawy urzędowe, pomaga znaleźć wnioski i formularze; działa anonimowo, nie przechowuje historii rozmów; ponad 10 mln użytkowników aplikacji

Urzędy miast — PLLuM

Gdynia: integracja z miejską wyszukiwarką i dostępem do BIP; Poznań: wsparcie urzędników w wyszukiwaniu informacji i odpowiadaniu na pytania; Ministerstwo Cyfryzacji: wewnętrzny asystent

Aplikacje i biznes — Bielik

chat.bielik.ai dla użytkowników, integracje partnerów fundacji (m.in. InPost), wdrożenia przez integratorów w kancelariach, przychodniach, działach HR — streszczanie i klasyfikacja dokumentów

W SAIE — oba

Przez PROXY:AI oba modele są pozycjami w wykazie modeli organizacji: polityki dostępu, maskowanie danych i rejestr zapytań działają tak samo jak dla modeli globalnych; TWIN:DESK używa ich do odpowiedzi z dokumentów organizacji z cytatem

10 mln

Tylu użytkowników ma mObywatel, w którym od 31.12.2025 odpowiada asystent na PLLuM — anonimowo, bez historii rozmów. Polski model w produkcji, nie w laboratorium

04 / 08

Wymagania sprzętowe

Trzy poziomy sprzętu · orientacyjnie, kwantyzacja 4–8 bitDobór sprzętu w Ocenie wstępnej

Laptop lub tania karta

6–8GB

Klasyfikacja, streszczenia, proste pisma. Jakość niższa, ale dane nie opuszczają komputera

Bielik 1,5BBielik 4,5BBielik Minitron 7BPLLuM 4B

Stacja robocza lub serwer z jedną kartą

24GB

Pełna jakość modeli 11–12B dla zespołu; Bielik 11B w 8 bitach ok. 12 GB, zostaje miejsce na kontekst

Bielik 11B v3Bielik‑PL 11BPLLuM 8BPLLuM 12B

Serwer z kilkoma kartami lub operator

≥ 2 × 80GB

PLLuM 70B w 4 bitach to ok. 40 GB plus kontekst — w praktyce serwer albo model u operatora w EOG za tą samą bramą

PLLuM 70BPLLuM 24B od zeraPolstral 24B

Zasada: model powinien zmieścić się w pamięci karty z zapasem na kontekst — inaczej spada szybkość, nie jakośćLiczby orientacyjne — do weryfikacji na karcie modelu

05 / 08

Jak uruchomić polski model w organizacji

1Wybrać wariant

Zadanie (pisma, streszczenia, czat) i sprzęt decydują o rozmiarze; sprawdzić licencję konkretnego wariantu PLLuM

2Wpisać do wykazu

Model = system AI w wykazie organizacji: dostawca, licencja, cel, dane — obowiązek z AI Act niezależnie od tego, że model jest otwarty

3Uruchomić za bramą

On‑premises (Ollama, vLLM) albo u operatora w EOG; dostęp tylko przez PROXY:AI — polityki, maskowanie, rejestr zapytań

4Podłączyć dokumenty

RAG w TWIN:DESK: odpowiedzi z dokumentów organizacji z cytatem źródła; model polski, dane w organizacji

5Mierzyć i wymieniać

Logi i koszty per zespół; zmiana modelu (Bielik ↔ PLLuM ↔ globalny) bez zmiany procesu

06 / 08

Jak to wygląda w SAIE

PROXY:AI

Jedna brama do ponad 100 modeli — w tym Bielik i PLLuM uruchamiane lokalnie; polityki dostępu, maskowanie danych, budżety i rejestr WORM (zapis bez możliwości zmiany)

TWIN:DESK

Asystenci na polskim modelu z odpowiedziami z dokumentów organizacji i cytatem źródła

Wdrożenie i bezpieczeństwo

On‑premises lub air‑gap (bez połączenia z internetem): model i dane zostają w serwerowni; dobór sprzętu w Ocenie wstępnej

07 / 08

Źródła

Materiał informacyjny. Rozmiary, wersje i licencje modeli zmieniają się — przed wdrożeniem sprawdzić kartę konkretnego wariantu. Wymagania sprzętowe orientacyjne. Stan na 3.10.2026

FAQ

Pytania o polskie modele AI

Bielik czy PLLuM — który wybrać dla urzędu?

Do pism i spraw urzędowych PLLuM jest trenowany celowo (Monitor Polski, Dziennik Ustaw, stenogramy) i działa już w mObywatelu i urzędach miast. Do zadań ogólnych — streszczeń, klasyfikacji, czatu — Bielik na Apache 2.0 nie ma ograniczeń licencyjnych. Za bramą można mieć oba i wybierać per zadanie

Czy polski model można używać komercyjnie?

Bielik — tak, wszystkie wersje na Apache 2.0. PLLuM — zależy od wariantu: nowe modele z maja 2026 na licencjach dopuszczających użycie komercyjne, starsze warianty „‑nc” tylko niekomercyjnie. Licencję sprawdza się na karcie modelu i wpisuje do wykazu systemów

Czy do uruchomienia potrzebny jest własny serwer z GPU?

Nie zawsze. Modele do 12 mld parametrów działają na jednej karcie 24 GB, Minitron 7B na karcie 6–8 GB. Większe (PLLuM 70B) wymagają serwera z kilkoma kartami — albo modelu u operatora w EOG, dostępnego przez tę samą bramę co modele lokalne

Czy otwarty model zwalnia z obowiązków AI Act?

Nie. Obowiązki podmiotu stosującego (wykaz, kompetencje, zakazane praktyki, przejrzystość) dotyczą użycia systemu, nie jego licencji. Otwarty model ułatwia dokumentację — jest karta modelu i dane treningowe — ale wpis do wykazu i polityka korzystania są po stronie organizacji

Czy polski model jest gorszy od globalnych?

W zadaniach ogólnych w wielu językach — zwykle tak, bo jest mniejszy. W polskim języku urzędowym i prawniczym PLLuM i Bielik często odpowiadają trafniej niż modele globalne tej samej klasy, a dane nie wychodzą z organizacji. W praktyce łączy się oba podejścia za jedną bramą

Wszystkie pytania →

Dalej

Co jeszcze warto zobaczyć

Bielik i PLLuMPROXY:AI

Następny krok

PROXY:AI

Jedna brama do ponad 100 modeli — polskich i globalnych: polityki, maskowanie, rejestr zapytań

Dalej: PROXY:AI

ChatGPT Enterprise, Copilot czy własnePorównanie trzech dróg do AI w 7 wymiarach i quiz z halucynacji

TWIN:DESKAsystenci na dokumentach organizacji z cytatem źródła

Ustawa o systemach SICo firmy i urzędy muszą wykazać od 28.10.2026

Wdrożenie i bezpieczeństwoOn‑premises, EOG lub air‑gap — dobór sprzętu i architektura